ถั่วลันเตา หรือที่บางคนเรียกว่า ถั่วหวาน ถั่วแขก เป็นผักสีเขียวรูปทรงกลมที่หลายคนคุ้นเคย ด้วยรสชาติหวานกรอบ ทำให้เป็นที่นิยมในการนำมาประกอบอาหารทั้งเมนูไทยและเมนูสากล แต่นอกจากความอร่อยแล้ว ถั่วลันเตายังอุดมไปด้วยคุณค่าทางโภชนาการมากมาย วันนี้เราจะมาค้นพบว่า ประโยชน์ของถั่วลันเตา มีอะไรบ้างที่ดีต่อสุขภาพของเรากันค่ะ
รู้จักถั่วลันเตา ผักเม็ดกลมที่มีประวัติยาวนาน
ถั่วลันเตาเป็นพืชตระกูลถั่วที่มีการปลูกมานานหลายพันปี มีถิ่นกำเนิดในแถบเอเชียตอนกลางหรืออินเดีย ชื่อถั่วลันเตานั้นมาจากภาษาจีนที่เรียกว่า “ห่อหลั่นเตา” ซึ่งแปลว่า ถั่วจากฮอลแลนด์ ในปัจจุบันถั่วลันเตาเป็นพืชที่ได้รับความนิยมทั่วโลก โดยเฉพาะในประเทศจีนที่นิยมนำมาใช้ในอาหารผัดผักเป็นประจำ
ลักษณะของถั่วลันเตาเป็นพืชเถาเลื้อย มีความสูงได้ถึง 2 เมตร มีทั้งชนิดที่ปลูกเพื่อเก็บเมล็ดและชนิดที่เก็บฝักสดมาประกอบอาหาร
คุณค่าทางโภชนาการของถั่วลันเตา
ถั่วลันเตา 100 กรัม มีพลังงานประมาณ 80-84 กิโลแคลอรี และประกอบไปด้วยสารอาหารที่สำคัญดังนี้:
- โปรตีน 5 กรัม
- คาร์โบไฮเดรต 15 กรัม
- ไขมัน 0 กรัม
- ใยอาหาร สูง
- วิตามินซี 40 มิลลิกรัม
- วิตามินเอ, วิตามินเค, โฟเลต
- แร่ธาตุ เช่น แมงกานีส ธาตุเหล็ก ฟอสฟอรัส
นอกจากนี้ยังมีสารต้านอนุมูลอิสระหลายชนิด อาทิ คูเมสทรอล (Coumestrol) กรดฟีโนลิก ฟลาโวนอยด์ และแคโรทีนอยด์ ที่มีประโยชน์ต่อสุขภาพมากมาย
10 ประโยชน์ของถั่วลันเตาที่ควรรู้
1. เป็นแหล่งโปรตีนชั้นดีสำหรับมังสวิรัติ
ถั่วลันเตามีโปรตีนสูงกว่าผักทั่วไป จึงเหมาะสำหรับผู้ที่รับประทานอาหารเจหรือมังสวิรัติในการชดเชยโปรตีนจากเนื้อสัตว์ นอกจากนี้ยังเหมาะกับผู้ที่ต้องการเพิ่มกล้ามเนื้อแต่ไม่สามารถรับประทานเนื้อสัตว์มากได้
2. แก้ท้องผูกและส่งเสริมระบบย่อยอาหาร
ไฟเบอร์ในถั่วลันเตาช่วยกระตุ้นระบบขับถ่าย เพิ่มน้ำหนักในอุจจาระทำให้กากอาหารเคลื่อนตัวได้ง่ายและเร็วขึ้น ช่วยแก้ปัญหาท้องผูก และยังอาจลดความเสี่ยงของโรคในระบบย่อยอาหาร เช่น กลุ่มอาการลำไส้แปรปรวน โรคลำไส้อักเสบ และมะเร็งลำไส้ใหญ่
3. ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด เหมาะสำหรับผู้ป่วยเบาหวาน
ไฟเบอร์ในถั่วลันเตาช่วยให้น้ำตาลในร่างกายถูกย่อยได้ช้าลง และสารต้านอนุมูลอิสระช่วยป้องกันภาวะดื้ออินซูลิน ซึ่งเป็นสาเหตุหลักของโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ทำให้ถั่วลันเตาเป็นอาหารที่เหมาะสมกับผู้ป่วยเบาหวาน
4. บำรุงหัวใจและลดคอเลสเตอรอล
ลูทีนและไฟเบอร์ในถั่วลันเตาช่วยลดอัตราการเกิดโรคหลอดเลือดแดงแข็ง โดยป้องกันการก่อตัวของคราบพลักภายในผนังหลอดเลือดแดง นอกจากนี้วิตามินบีรวมยังช่วยลดระดับโฮโมซีสเตอีน ซึ่งเป็นปัจจัยเสี่ยงของโรคหัวใจ
5. เหมาะสำหรับผู้ป่วยความดันโลหิตสูง
ถั่วลันเตามีโซเดียมเพียง 5% ของปริมาณสูงสุดที่สามารถบริโภคได้ต่อวัน ซึ่งถือว่าน้อยมาก จึงเป็นผักที่เหมาะอย่างมากสำหรับผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง
6. ช่วยป้องกันมะเร็ง
การศึกษาพบว่าการรับประทานถั่วลันเตาเป็นประจำช่วยลดความเสี่ยงของโรคมะเร็งในช่องท้องได้ เนื่องจากมีสารคูเมสทรอลที่เป็นสารต้านอนุมูลอิสระอยู่สูงถึง 10 มิลลิกรัมต่อถั่วลันเตา 1 ถ้วย ซึ่งช่วยป้องกันการอักเสบและยับยั้งการก่อตัวของเซลล์มะเร็ง
7. บำรุงสายตาและผิวพรรณ
ยอดของถั่วลันเตามีเบตาแคโรทีนสูง ซึ่งช่วยในการบำรุงสายตาและผิวพรรณ วิตามินเอที่มีอยู่ช่วยรักษาสุขภาพตาและทำให้ผิวพรรณสดใส
8. เสริมธาตุเหล็กป้องกันโลหิตจาง
ถั่วลันเตาครึ่งถ้วยมีธาตุเหล็ก 1.2 มิลลิกรัม ธาตุเหล็กเป็นสารอาหารสำคัญในฮีโมโกลบินที่ทำหน้าที่ลำเลียงออกซิเจนไปเลี้ยงส่วนต่างๆ ของร่างกาย ช่วยให้ร่างกายได้รับออกซิเจนอย่างเพียงพอและไม่ทำให้ร่างกายอ่อนเพลีย
9. ลดการอักเสบในร่างกาย
สารอาหารจากธรรมชาติในถั่วลันเตา เช่น คูเมสแตน กรดเฟอรูลิก และแคทีชิน มีส่วนช่วยลดการอักเสบจากภาวะของโรคต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นโรคเบาหวาน โรคหัวใจ โรคข้อเสื่อม
10. ช่วยควบคุมน้ำหนัก
ถั่วลันเตามีไขมันต่ำและไฟเบอร์สูง ทำให้รู้สึกอิ่มนาน เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการควบคุมน้ำหนักหรือลดน้ำหนัก โปรตีนจากถั่วลันเตาช่วยลดปริมาณฮอร์โมนเกรลินที่กระตุ้นความอยากอาหารได้อีกด้วย
วิธีเลือกซื้อและเก็บรักษาถั่วลันเตา
การเลือกซื้อ
- เลือกฝักที่สด หักแล้วมีเสียงดังเป๊าะ
- ไม่ควรเลือกฝักที่หนังเหี่ยว งอไม่หัก หรือมีสีเหลือง
- ความยาวฝักควรอยู่ที่ 8 เซนติเมตรขึ้นไปสำหรับชั้นหนึ่ง
- เมล็ดไม่ควรโตเกินไปหรือทำให้ฝักโป่ง
การเก็บรักษา
- รีบนำไปล้างน้ำให้สะอาดแล้วแช่ไว้ในตู้เย็นทันที
- ไม่ควรล้างถั่วก่อนเก็บรักษา ให้ล้างทำความสะอาดต่อเมื่อต้องการประกอบอาหาร
- ใส่ถุงพลาสติกเจาะรูแล้วเก็บในตู้เย็นอุณหภูมิ 0 องศาเซลเซียส สามารถเก็บได้ 1-2 สัปดาห์
- หากทิ้งไว้ในอุณหภูมิห้องเพียง 3 ชั่วโมง ความหวานและความกรอบจะลดลง
วิธีการปรุงถั่วลันเตาให้อร่อยและได้ประโยชน์เต็มที่
- รับประทานถั่วลันเตาที่ปรุงสุกเท่านั้น เพื่อหลีกเลี่ยงสารต้านโภชนาการที่พบในถั่วดิบ
- ผัดด้วยไฟแรงอย่างรวดเร็ว เพื่อไม่ให้คุณค่าทางอาหารสูญหายมากเกินไป
- ล้างให้สะอาดก่อนปรุง เพราะถั่วลันเตาเป็นผักที่มักมีสารปนเปื้อนหรือยาฆ่าแมลงตกค้าง
- แช่ในน้ำไหลรินสักช่วงหนึ่ง เพื่อความสะอาดและปลอดภัย
เมนูแนะนำจากถั่วลันเตา
- ผัดถั่วลันเตากุ้ง เมนูยอดฮิตที่กุ้งสดคู่กับถั่วกรอบอร่อย
- ข้าวผัดถั่วลันเตา เพิ่มสีสันและคุณค่าให้กับข้าวผัด
- แกงเลียงถั่วลันเตา อาหารไทยที่มีรสชาติกลมกล่อม
- ถั่วลันเตาลวกจิ้มน้ำพริก กินง่ายได้ประโยชน์เต็มที่
- ถั่วลันเตาอบกรอบ ขนมขบเคี้ยวเพื่อสุขภาพ
ข้อควรระวังในการรับประทานถั่วลันเตา
แม้ว่าถั่วลันเตาจะมีประโยชน์มากมาย แต่ก็มีข้อควรระวังบางประการ:
- ผู้ป่วยโรคไตและโรคเกาต์ ควรหลีกเลี่ยงหรือรับประทานในปริมาณน้อย เนื่องจากถั่วลันเตามีสารพิวรีนปานกลาง ซึ่งเมื่อแปรสภาพจะกลายเป็นกรดยูริก และอาจทำให้เกิดโรคนิ่ว โรคไตอักเสบ และโรคเกาต์ได้
- อาจทำให้แก๊สในกระเพาะ หากรับประทานมากเกินไปอาจทำให้มีแก๊สในกระเพาะ ท้องอืด หรือเรอบ่อยได้
- ผู้ที่แพ้ถั่ว ควรระวังเพราะอาจเกิดอาการแพ้ได้
- รับประทานในปริมาณที่พอดี ไม่ควรรับประทานเกินไป แม้จะมีประโยชน์ก็ตาม
ถั่วลันเตา ของดีราคาประหยัดที่หาซื้อง่าย
ปัจจุบันถั่วลันเตาสามารถหาซื้อได้ทั้งแบบสด แบบแช่แข็ง แบบกระป๋อง และแม้กระทั่งถั่วลันเตาอบกรอบรสต่างๆ ตามความสะดวกและความต้องการ ไม่ว่าจะเป็นแบบไหน คุณก็สามารถได้รับประโยชน์จากถั่วลันเตาได้ทั้งนั้น
👉 คลิกเลือกซื้อถั่วลันเตาคุณภาพดี ราคาเป็นกันเอง ที่นี่
สรุป
ประโยชน์ของถั่วลันเตามีมากมายตั้งแต่การบำรุงระบบย่อยอาหาร ควบคุมน้ำตาล บำรุงหัวใจ ป้องกันมะเร็ง ไปจนถึงการช่วยควบคุมน้ำหนัก ด้วยคุณค่าทางโภชนาการที่สูงและรสชาติที่อร่อย ทำให้ถั่วลันเตาเป็นผักที่ควรมีไว้ในครัวเรือนทุกบ้าน แต่อย่าลืมเลือกซื้อที่มีคุณภาพ เก็บรักษาอย่างถูกวิธี และรับประทานในปริมาณที่เหมาะสม เพื่อให้ได้รับประโยชน์สูงสุดจากผักเม็ดกลมสีเขียวสุดน่ารักนี้
การเพิ่มถั่วลันเตาเข้าไปในมื้ออาหารประจำวันของคุณจะช่วยเสริมสร้างสุขภาพที่ดี และเป็นอีกหนึ่งทางเลือกของอาหารเพื่อสุขภาพที่ทั้งอร่อยและมีประโยชน์อย่างแท้จริงค่ะ
แหล่งอ้างอิง
- ถั่วลันเตา ประโยชน์ สรรพคุณ ข้อควรระวัง – HD Mall
- ถั่วลันเตา ประโยชน์ และข้อควรระวังในการบริโภค – Hello Khunmor
- ถั่วลันเตา คุณค่าทางโภชนาการ กับความเชื่อด้านการรักษา – Pobpad
- ประโยชน์ถั่วลันเตา แก้ท้องผูก ลดน้ำตาลในเลือดได้อยู่หมัด – Kapook
- ถั่วลันเตา สรรพคุณและประโยชน์ของถั่วลันเตา – MedThai
- ถั่วลันเตา เป็นพืชตระกูลถั่วสีเขียว – HD สุขภาพดี
- รวมเมนูถั่วลันเตา หลากหลายสูตร – theAsianparent Thailand